Nhà thờ Hoàng Xá

Lược sử Giáo xứ Hoàng Xá

I - VỊ TRÍ

Giáo xứ Hoàng Xá tọa lạc tại Thơn Thái, xã Nguyên Xá, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình; nằm trên mảnh đất khoảng 4600m2, phía tả ngạn sông Hồng; cách Tòa giám mục 11 km về phía Tây Nam; phía Nam giáp xứ Bồng Tiên; phía Đông giáp xứ An Lạc.
Ngày thành lập: 02.12.2006
Bổn mạng: Sinh nhật Đức Maria
Số giáo dân khoảng 2.157
Linh mục chính xứ: Giu-se Trần Văn Thụ (1/2019)
Địa chỉ: Nhà thờ Hoàng Xá, Thôn Thái, xã Nguyên Xã, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình

II - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

Vào năm 1648, bốn dòng họ: Nguyễn, Trần, Phạm và họ Vũ từ làng Bông Cờ tỉnh Hưng Yên đến đây sinh sống. Năm 1782, dưới thời đức cha Obelar Khâm (Emmanuel Obelar - Giám mục Giáo phận Đông Đàng Ngoài), hạt giống đức tin đã được gieo trồng trên mảnh đất Hoàng Xá.

Năm 1783, giáo dân trong các dòng họ trên đã dựng được ngôi nhà nguyện nhỏ đầu tiên.

Năm 1793, Giáo họ Hoàng Xá chính thức được thành lập, số giáo dân lúc đầu với khoảng trên 100 người.

Năm 1881, Đức Cha Cezon Khang đã ký Sắc lệnh tại giáo xứ Liên Thuỷ (Bùi Chu) cho giáo họ Hoàng Xá chính thức nhận sinh nhật Đức Trinh Nữ Maria làm quan thầy. Khi được thành lập, giáo họ Hoàng Xá thuộc Giáo xứ Cổ Việt.

Năm 1907, giáo dân trong họ đã đồng lòng quyết tâm xây dựng ngôi thánh đường rộng rãi hơn, với diện tích 940m2.

Năm 1918, Giáo xứ Bồng Tiên được thành lập. Kể từ đây, Giáo họ Hoàng Xá lại trực thuộc giáo xứ Bồng Tiên.

Trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử, ngôi thánh đường đã xuống cấp trầm trọng, khó đứng vững khi gặp mưa to gió lớn, nhất là không thể đáp ứng được với số giáo dân ngày một gia tăng. Vì thế, năm 1999, cha xứ và giáo dân trong họ đồng tâm nhất trí xây lại ngôi thánh đường mới khang trang và rộng rãi hơn. Sau khi xây dựng ngôi thánh đường, giáo dân tiếp tục mua đất và xây dựng nhà giáo lý hai tầng với 12 phòng học, tổng diện tích 1078m2.

Ngày 02.12.2006, Đức cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang đã nâng Giáo họ Hoàng Xá lên hàng giáo xứ, cắt Giáo họ An Lão về Hoàng Xá.

Các linh lục coi sóc giáo xứ: cha Đaminh Phạm Quang Trung (1999 - 2007), và hiện nay là cha Tôma Đoàn Xuân Thỏa.

Giáo xứ Hoàng Xá có một họ duy nhất là An Lão, thành lập năm 1915, quan thầy thánh Gioan Tông Đồ, với số giáo dân là 340.

III - TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG

Tuy mới thành lập, nhưng các đoàn thể trong giáo xứ khá phong phú và mạnh mẽ: Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội Gia trưởng, hội Đức Mẹ Camêlô, hội Tôn vương gia đình, hội Bác ái, ban Giáo lý viên, Ca đoàn thánh Vinh sơn, hội Trung nữ, Ca đoàn Đức Mẹ Hằng cứu giúp, Ca đoàn thánh Têrêxa, ban Trống, ban Trắc, ban Nhạc nhẹ, ban Kèn đồng, hội Sinh vật cảnh, hội Khuyến học, ban Truyền thông. Các đoàn hội trong giáo xứ đã gây quỹ duy trì hoạt động và góp phần xây dựng giáo xứ.

Nói tới Hoàng Xá, nhiều người trong và ngoài giáo phận đều biết tới Hội trống, với một quả trống lớn nhất Việt Nam hiện nay. Hội Trống đã từng đi lưu diễn ở nhiều nơi như Hải Phòng, Hà Nội, đặc biệt ngày khai mạc Năm Thánh tại Sở Kiện và bế mạc tại La Vang.

Bên cạnh đó, giáo xứ luôn quan tâm tới việc huấn giáo, mở các lớp giáo lý: Xưng tội rước lễ lần đầu, Thêm sức, Sống đạo, Giáo lý vào đời, Giáo lý hôn nhân. Các lớp Giáo lý vẫn duy trì đều đặn vào các buổi tối trong tuần.

Trong tương lai, giáo xứ tiếp tục đào sâu đức tin, giáo dục giới trẻ, thăng tiến gia đình, làm việc bác ái, chú trọng tới công việc truyền giáo và đóng góp xây dựng giáo phận.

Nguồn : Website Giáo Phân Thái Bình

Lịch Sử Giáo Xứ Hoàng Xá

( từ sơ khai đến năm 2000 )

Nguồn : Website Giáo xứ Hoàng Xá

Giáo họ Hoàng Xá thuộc đất Thôn Thái xã Nguyên Xá huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình ngày nay,trước gọi là thôn Bung hay Hoàng Xá hạ.

Xã Nguyên Xá trước đây đầu thế kỷ xix thuộc tổng An -Lão huyện Thư Trì phủ Kiến Xương ,trấn An Sương hạ nằm ở tả ngạn Sông Hồng cách tòa Giám Mục Thái Bình ( thị xã )10 km về phía đông :

Tên gọi về Giáo Hội Ki - Tô là : Họ Hoàng Xá - xứ Bồng Tiên - giáo phận Thái Bình ngày nay.

Ngôi Thánh đường của giáo họ được xây ở trung tâm Thôn Thái,trên mảnh đất nội tự diện tích là 4600 m2 (bằng một mẫu hai sào bảy miếng).Phía Bắc giáp hai ao dài của họ giáo.

một cái diện tích là 940 m2,một cái là 410 m2.phái Nam giáp hồ Đông .

( hồ họ ) diện tích là :3.280 m2 hồ này trước còn kèm theo một cái ao dài chạy theo hương Đông Tây có bờ ở giữa.Nhưng sau năm 1960 ( canh tý ) mới phá bờ giữa đi làm thành hồ to ngày nay ( 2000 )

Phía Đông và Phía Tây nhà thờ đều giáp đường làng ( đương thôn )

Vào đời Đ.G.H Clementé (1523 - 1534)thì năm 1533 (quý tỵ )đất nước Việt Nam đón nhận ánh sáng đức tin bởi các thầy Dòng Đaminh và các thầy Dòng Tên truyền giáo tại Việt Nam ; dưới triều đại Mạc - Thái Tông Đại Chính ( 1 - 11 )niên hiệu Lê Trang Tông ( b )Nguyễn Thái Hòa (1 - 16 ).

VÀo năm 1648 (Mậu Tý ) đời vua Lê Chân Tông ( 1643 - 1661 )những con người đến lập cư đầu tiên trên mảnh đất Thôn Thái ngày nay là những cụ theo gia phả họ Nguyễn để lại thì có sáu cụ thuộc họ Nguyễn ở Bồng Cờ tỉnh Hưng Yên ngày nay đến lập nghiệp ,ngoài ra còn có các cụ ở họ Phạm,họ Trần ,họ Vũ đồng tới quần cư xây dựng quê hương.Các cụ ở Bông đến đây nên đặt tên la Bung.

Bút ký của các cụ còn ghi lại

Bông Hương Phat Tích

Hoàng Lĩnh Khởi Gia

Vi tử Tôn lập vạn đại căn cơ.Vì vậy để kỷ niệm làng Bồng quê gốc gọi lái đi la Bung : hoặc câu

Tổ tiên ta từ làng Bông cũ

Theo ngọn nguồn mới rũ về đây

Con cháu sau mang ơn nặng đầy

Ngàn năm tiên tổ tích từ đây

Sáu cụ họ Nguyễn là :

Nguyễn phúc Hộ

Nguyễn Vô Hiệu

Nguyễn chính Nguyên

Nguyễn phúc Thiện

Nguyễn phúc Hạnh

Nguyễn đạo An

Hai cụ họ Phạm là :

Phạm Cương Nghị ( Đức Trù )

Phạm Duy Trì

Họ Trần một cột

---------------------------

Họ Vũ một cột

---------------------------

Các cụ sống rất thân thương đoàn kết như anh em ruột thịt một nhà

Cùng hòa chung với giáo hội Việt Nam.Đến ngà 09 / 09 / 1659 ( kỷ hợi )cả nước Việt Nam đã thành lập được hai giáo phận .

1 . Đàng Trong ( Sài Gòn )

2 . Đàng Ngoài ( Hà Nội )

_ Đời Đ.G.H Alessomdro VII (1655 - 1667 )

_ Đ.G.H Framcoir Paulu (1659 - 1679 )

Thộc về triều đại Lê Nhân Tông (Duy - Ki 1 - 13 )niên hiệu Vĩnh Thọ ( 1 - 14 )

Ngày 25 - 11 - 1679 ( Kỷ Mùi ) Địa phận Đàng ngoài chia thành hai :

1. Đông Đang Ngoài ( Hải Phòng )

2 . Tây Đàng Ngoài ( Hà Nội )

Thuộc Đời Đ.G.H JnnoceJo XI ( 1676 - 1689 )

Đ.G.H DeyDier Điển ( 1679 - 1693 )

Thuộc triều đại Lê Hy Tông ( Duy Hiệu 1-30) niên hiệu Vĩnh Trị ( 1-4 )

Năm 1780 ( canh Tý ) thuộc đời Đ.G.H Pio VI ( 1775 - 1799 )

_ Đ.G.M Oberlanr Khâm ( 1779 - 1789 ) coi Địa Phận Đàng Ngoài ( Hải Phòng )

ngôi thánh đường thứ nhất của giáo họ Hoàng Xá ( 1783 - 1837 )

1779 - 1848

_ Dưới triều đại Lê Hiển Tông ( Duy niên 1-46 )niên hiệu Cảnh Hưng ( 1-47)

_ thì một biến cố lichh sử cực kỳ quan trọng : Là ánh sáng đức tin ,hạt giống Phúc Âm của chúa Ki-Tô đã được gieo trên mảnh đất Thôn Thái.Các cụ đã tìm hiểu cẩn thận ,cân nhắc kỹ lưỡng rồi đi đến quyết định gia nhập Tôn Giáo ( Ki-Tô Hữu ) vào năm 1782 ( Nhâm Dần )Các cụ đã lần lượt lãnh nhận bí tích Rửa tội trở thành Ki- Tô Giáo đầu tiên của mảnh đất Thôn Thái

Không bao lâu hạt giống đức tin đầu tiên đã triển nở và lan rộng khắp vùng và cũng từ đây đã đi vào lịch sử Giáo Hội Tôn Giáo Ky-Tô Giáo Việt Nam .Đó là năm 1783 ( Quý Mão )thì ngôi nhà thờ ( nhà giáo )thứ nhất được xây dựng trên mảnh đất quê hương Thôn Thái .

Tuy thô sơ cột làm bằng Cau ,tre hóa và lợp bằng rạ , nhưng nó cũng biểu lộ đức tin sâu sắc của con người tín hữu Hoàng Xá trong thời phôi thai với con số giáo dân chỉ có 50 người đang trong đà tăng dần .....

_ Năm 1793 (quý sửu ) thuộc đời Đ.G.H Pio VI Đ.G.M . St .Jnatio Y ( 1793-1799 ) coi địa phận Đông Đàng Ngoài (Hải Phòng )

1679 - 1848

Dưới triều đại Tây Sơn .Nguyễn Quang Toản (1-10) niên hiệu Cảnh Tịnh (1-8) thì lại một nét son được ghi trên bản đồ vàng của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam,Đó la Giáo Họ Hoàng Xá đã được chính thức thành lập,

ông Jos Nguyễn Cát Tường là Ông Trùm đầu tiên của Giáo Họ Hoàng Xá được bầu ra lãnh đạo Giáo họ ,số giáo dân lúc này tư 100 người và cứ đà phát triển lên 200 rồi 300 tín hữu . . .

_ Đến đời Đ.G.H Grejorio XVI ( 1831 - 1846 )

_ Đ.G.M . St .Heruores Minh ( 1803 - 1838 ) coi Địa phận Đàng Ngoài ( Hải Phòng )

Dưới triều đại Nguyễn Thánh Tổ ( phúc đàm 1 - 21 ) Minh Mạng ( 1- 20 )

Năm 1837 ( Đinh Dậu ) số tín hữu trong giáo họ đã lên tới 500 người Ki-Tô Hữu ,nên trong họ lại xây dựng ngôi Thánh Đường thứ hai cột bằng gỗ Lim,dàn Luồng lợp bằng lá gianh to hơn và khang trang hơn trước . Tin mừng đến Việt Nam từ thế kỷ thứ XVI năm 1533 ( quý tỵ ) ánh sáng đức tin được truyền bá trên đất nước Việt Nam được hơn 200 năm thì gặp phải phong ba bão táp ,sự cấm đạo gay gắt ,ráo riết đã bao trùm khắp đất nước Việt Nam nói chung và đã tới làng Ninh Cường ,làng Trà lũ tỉnh Nam Định qua nhiều thời vua chúa . ngôi thánh đường thứ hai của giáo họ Hoàng Xá (1837 - 1907)

Chúa Nguyễn ( 1745 - 1779 )

Cảnh Thịnh ( 1779 - 1820 )

Minh Mệnh ( 1820 - 1840 )

Thiên Trị ( 1840 - 1847 )

Tự Đức ( 1847 - 1862 )

ngôi thánh đường thứ hai của giáo họ Hoàng Xá (1837 - 1907)

Trong thời gian này người tín hữu giáo họ cũng có nhiều người bị bắt và chịu chết vì đạo ... như Cụ Phạm Trí Thức chịu chết ngày 25 - 06 - 1845 ( ất tỵ ) và nhiều người phải bỏ làng trốn đi tha phương cầu thực để lánh nạn.Vì vậy nhà thờ không bảo đảm được chu toàn nên bị hư hỏng xuống cấp trầm trọng ...

Những mây đen và bão tố đã bao trùm đất nước sự lo âu đã đè nặng lên tâm trí người tín hữu Việt Nam :nhưng người ta vẫn tin vào Thiên Chúa quan phòng quyền năng vô song và chờ đón binh minh ấm áp mùa xuân trở lại đó là ngày 09 / 05 / 1862 ( Nhâm Tuất ) ngày đó đã rạng mở: Vua Tự Đức ra chiếu chỉ thôi không cấm Đạo Công Giáo để cho tín hữu được tự do tín ngưỡng ,thì thời gian này lại trở lại bình yên.Người tín hữu họ Hoàng Xá lại trở về đoàn tụ cùng gia đình giữ đạo và sinh hoạt trên quê hương Thôn Thái đó cũng là những người công dân tốt của đất nước Việt Nam

Ngày 05 / 09 / 1848 ( Mậu thân ) Địa phận Đông Đàng Ngoài chia thành hai địa phận :

1. Địa phận Đông (hải phòng)

2. Địa phận Trung ( Bùi Chu )

Thuộc thời Đ.G.H Pio IX (1846 - 1878 )

_ Đ.G.M Marti Gia ( 1848 - 1852 ) Coi Địa phận TRung Bùi chu

_ Dưới triều đại Nguyễn Dục Tông (1-36)Hồng Nhậm niên hiệu Tự Đức( 1- 35 )

Thì giáo họ Hoàng Xá lại thuộc về địa phận trung Bùi Chu .Săc Rô - Sa năm 1866( Bính Dần )nhà thờ họ giáo Hoàng Xá đã được công nhận là họ Rô - Sa từ nay được phép thi hành như lịch phụng vụ mà Giáo Hội ( Tòa Thánh )đã ban cho họ Rô - Sa để lĩnh ơn xá như các nhà thờ có họ Rô - Sa trên toàn thế giới .

_ Ngày 28 / 10 / 1881 ( Tân Tỵ )giáo họ lại được ơn trọng đại là nhận Đức Mẹ Sinh nhật tước hiệu " SINH NHẬT ĐỨC TRINH NỮ MARI A " lễ kính ngày 08 / 09 quanh năm làm quan thầy ( bổn mạng ) chính thức của giáo họ

Đời Đ.G.H Lê Ô XIII ( 1878 - 1903 ) và Đ.G.M Cezôn Khang ( 1880 - 1884 ) coi Địa phận Trung Bùi Chu người đã ký sắc này tại Liêm Thủy Bùi Chu thuộc triều đại vua Tự Đức ( 1 - 35 )

Năm 1890 ( canh dần )Xứ Cổ Việt được chính thức thành lập,nên họ Hoàng Xá lại thuộc về xứ Cổ Việt.Địa phận Trung Bùi Chu vào đời Đ.G.H Lê Ô XIII (1878- 1903 )Đ.G.M Onate Thuận (1884 - 1894 )thuộc triều đại Nguyễn Bưu Lâm niên hiệu Thành Thái ( 1 - 18 )

Dưới quyền các cha coi xứ như sau :

Cha già Vũ Văn Duyệt ( 1880 - 1890 )

Cha Phạm Công Trứ ( 1890 - 1895 )

Cha già Mỹ ( 1895 - 1897 )

Cha Tô Ma Lý ( 1897 - 1900 )

Giáo họ An Lạc đã được tách ra từ giáo họ Hoàng Xá ,trước gọi là Hoàng Xá TRại ,đến năm 1898 ( Mậu Tuất ) chính thức thành lập gọi là họ giáo An Lạc cà nhận thanh Vinh Sơn làm quan thầy Cha Đminh Hương ( 1900 - 1902 )

Cha Jos Đốc ( 1902 - 1906 )

Cha Herônimô Phúc ( 1906 - 1912 )

Năm 1906 ( bính ngọ )Cha xứ Herônimô Phúc khởi công xây dựng ngôi Thánh Đường Thứ ba của giáo họ Hoàng Xá

Vì số Ki-Tô Hữu mỗi ngày một đông thêm nên ngôi Thánh Đường được xây dựng lại theo kiểu cổ ,kiến trúc phương đông gồm tám gian

_ Dài 33 m

_ Rộng 11m

_ Tổng diện tích bằng 363 m2 ( một sào 3 m2 )và đã được khánh thành ngày 02 / 09 / 1907 (đinh mùi )

vào đời Đ.G.M Femamdez Định ( 1989 - 1907 ) coi Địa phận Trung Bùi Chu (Thuộc Giáo Xứ Cổ Việt)

ngôi thánh đường thứ ba của giáo họ Hoàng Xá (1907 - 1994)

dưới triều đại Nguyễn Vinh San ( 1-9) niên hiệu ( Duy Tân 1-9 ) Năm 1910 ( canh tuất ) Tòa G.M Bùi Chu được Tòa Thánh ban cho đà cất nhắc và phê duyệt cho họ Bồng Tiên được chính thức thành lập lên xứ nên giáo họ Hoàng Xá từ đây lại thuộc về xứ Bồng Tiên - địa phận Bùi Chu đời Đ.G.H Piô X ( 1903 - 1914 ) Đ.G.M munagori Trung coi địa phận và cha Herônimô Phúc coi xứ thuộc triều đại Vĩnh San (1-9)niên hiệu Duy Tân ( 1-9 ) .Đồng mốc với thời gian này ông Jos Phạm Quang Thẩm người họ Hoàng Xá làm Chánh Trương đầu tiên .Xứ Bồng Tiên trong thời gian này dưới sự dẫn dắt của các cha xứ như sau :

Cha Herônimô Phúc ( 1906 - 1912 )

Cha giáo Nhuận ( 1912 - 1930 )

_ Cha phó Đaminh Kính xây thêm hai tháp chuông nhà thờ ( 1907 ) vì trước chưa có thap chuông và bức cuối ( tháp xây hai đợt mới xong )

_ Cha Vinh Sơn Thiệp ( 1930 - 1934 ) thời gian này cha đã làm tòa vàng hai cỗ kiệu cùng 14 đàng thánh giá ( thuộc đời ông Trùm Ngoạn )

_ Cha Herônimô Hiến ( 1934 - 1936 ) và cha phó la Cha Ngự cha đã đưa cửa cuối nhà thờ ( 1907 ) lùi ra ngoài vì trước ở trong.

_ Ngày 09 / 03 / 1936 ( bính tý ) Địa phận Thái Bình được chính thức thành lập ( từ Địa phận Bùi Chu tách ra )do Đ.G.H Piô XI ( 1922 - 1939 ) người đã cất nhắc và ban sắc phê chuẩn .

_ Đ.G.M tiên khởi của giáo phận là :Đ.G.M Casado Thuận coi sóc ( 1936 - 1941 )

_ Cha coi xứ Bồng Tiên tên là Herônimô Hiến ( 1934 - 1936 )thuộc triều đại Vĩnh Thụy ( 1-20) niên hiệu Bảo Đại (1-19)và từ đây giáo họ Hoàng Xá lai thuộc về Địa phận Thái Bình.Nhân dịp Đ.G.M Thuận về làm mục vụ xứ Bồng Tiên ( cuối năm 1936 ) Ngài đã vào thăm giáo họ Hoàng Xá ,Ngài khuyên làm tượng Trái Tim Chúa Giê-su ở cuối nhà thờ ,trong họ đã thực thi ý của Đ.G.M nên tượng chúa Giê-su cuối nhà thờ ( 1907 )đã được ông Vinh Sơn Vũ văn Cận người trong họ đắp hoàn thành cùng năm 1936 ( bính tý ).

_ Cha Đaminh Trác coi xứ ( 1936 - 1940)  - Cha phó Đa minh Tư .

Năm 1937 ( đinh sửu ) Cha Đaminh Trác đã làm đường từ An Lạc về Hoàng Xá ( với tên gọi là Đường Mới Có )

_ Cùng trong năm 1937 ( đinh sửu ) hoa quả đầu mùa dâng cho chúa ,đó là vị nữ tu đầu tiên của giáo họ Hoàng Xá là Soeu Anna Maria Phạm kim Điền ( con ông Tứ Thuyên ) về phía tóc dài Soeur đã đi tiên phong dâng mình khấn trọn đời đẻ phụng sự Thiên Chúa và phục vụ Giáo Hội ( khấn tại Hà Nội )

_ Năm 1939 ( Kỷ Mão ) vị Nữ tu thứ hai của giáo họ đã khấn trọn đó là Soeur Maria Trần Kim Chi bà đã làm bề trên chị em tại nữ tu ( terisa ) Ngọc Đồng - Hưng yên và đã qua đời tại đó .

Năm 1940 (canh thìn ) ban Kèn đồng giáo họ Hoàng Xá thành lập ông Jos Phạm văn Cơ trưởng ban ,ông Jos Phạm thanh Liên phó ban kiêm thư ký ,tuy nhạc cụ chỉ có tám cây kèn các loại ,một đôi Xăm - ba ,ba trống to nhỏ ,nhưng trong thời kỳ phôi thai ( trứng nước )tiếng kèn cũng hãnh diện đi vào phục vụ một cách khang trang long trọng trong các nghi thức thánh nhạc của giáo xứ nói chung đang trong đà đi lên .

Đó là vào đời Đ.G.H Pio XII ( 1939 - 1958 )

_ Đ.G.M Casado Thuận coi Địa phận

_ Cha giáo Trác coi xứ

Thuộc thời kỳ Việt Nam dân chủ cộng hòa ( chủ tịch Hồ Chí Minh 1930 ... từ đây trở đi ...)

Năm 1942 ( nhâm ngọ ) nhà quán mái bằng phia nam nhà thờ được xây dựng kiến trúc theo kiểu phương tây ,hai gian buồng lồi trước sau và ba gian nhà ngoài ( kiểu chữ H ) tổng diện tích 86 m2 .Thuộc đời Đ.G.H Pio XII và Đ.G.M Ubena Ninh coi địa phận ( 1941 -1954 ) Đ.G.M Thuận bị bệnh thì Đ.G.M Ninh coi sóc địa phận thay thế và cha già Khâm coi xứ ( 1940 -1944)

_ Cùng trong năm 1942 ( nhâm ngọ ) thầy Đaminh Trần Minh Mùi về phía nam giới của giáo họ Hoàng Xá thầy đã dâng mình khấn trọn đời dâng chúa tại Dòng thánh Đaminh Phúc Sơn Nam Bộ.

_ Năm 1947 ( đinh hợi )Họ Cao sát nhập vào Thôn Thái người đầu tiên là ông Cao Quát Đạt .

_ Năm 1950 ( canh dần ) ngôi nhà quán mái chảy của giáo họ Hoàng Xá được xây dựng về phía bên Bắc nhà thờ ( vào đời cha Tô-Ma Tình coi xứ( 1947 -1952 ) ông Đaminh Côn làm Trùm họ

Ngôi nhà quán với mẫu mã thành hình là hai gian buông hai đầu , ba gian nhà ngoài hiên xuống chiều cao 4m50 tổng diên tích là 93 m2

Cũng trong năm nay ghế dài trong nhà thờ và đá hoa cũng được lát xuống nên nhà thờ xây năm 1907

Cũng theo mốc lịch sử niên hiệu 1950 ( canh dần ) một điều ghi nhớ là ông Đaminh Phạm Như Thùy được bầu vào phó ban truyền giáo (thuộc ngành giáo dân )địa phận Bùi Chu

_ Năm 1952 ( nhâm thìn ) Cha Đaminh Phạm châu Quý coi xứ ( 1952 - 1986 )

Đợt này giáo họ lại sắm được tượng Đức Mẹ Fa-Ti-ma và hai quả chuông tây mua tại bên Pháp vào đời Đ.G.H Pio XII ( 1939 -1958 ) và Đ.G.M Ninh giáo phận Thái Bình .để kỷ niệm năm thánh Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội 1954 .

Tháp cổng cuối nhà thờ giáo họ Hoàng Xá đã được xây dựng với diện tích la 36 m2 ,chân rộng ,cao 25 m 60 chia làm ba tầng , và đã cung nghinh đặt tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội lên trên làm đài kỷ niệm .

cổng tháp chuông

Tượng cao 2 m 30 ông Vinh Sơn Cận người trong họ làm .Vào đời ông trùm Hảo và ông trum Ngân .Đồng thời gian năm nay cũng là năm giáo họ có lệ viếng đài Đức Mẹ sau giờ kinh chung tối thứ bẩy mỗi tuần .Đ.G.M Ninh không còn coi sóc địa phận Thái Bình .Cha Đaminh Đinh Đức Trụ làm cha Chính của địa phận Thái Bình ( 1954 - 1959 )

cổng tháp chuông

Năm 1956 ( bính thân ) ông Đaminh Phạm Như Thùy và ông Đaminh Nguyễn Huy Đàm làm hai thầy giáo của giáo họ Hoàng Xá

Đã được giảng viện văn hóa tại trường chủng viện Mỹ - Đức ( cát đàm )

Năm 1957 ( đinh dậu ) ban trống múa của giáo họ Hoàng Xá được thành lập ,dưới sự dẫn dắt tập luyện của ba ông :ông Jos Năm , ông Jos TRì và ông Jos Để trong những ngày đầu khai sinh .

Tiếng kèn đồng đã im hơi lặng tiếng mất mười hai năm tròn ( 1945 - 1957 ) nay ông Đaminh Phạm văn Thuyết và ông Jos Vũ văn Trấn đã đánh thức tỉnh dậy khôi phục lần thứ hai ( 1957 đinh dậu ) .Thời gian này đã mượn thầy về tạp luyện ,nên tiếng kèn đã vươn tới đỉnh cao nghệ thuật ,và cũng đã mua sắm thêm được nhiều nhạc cụ mới ,con số lên tới 30 cây kèn các loại .

Cha chính Đaminh Đinh Đức Trụ làm giám quản địa phận Thái Bình và năm 1960 ( canh tý ) người thụ phong Giám Mục coi sóc địa phận Thái Bình ( 1960 - 1982 )

Đ.G.M Đaminh Đinh Đức Trụ người về làm mục vụ tại xứ Bồng Tiên (.....)

Ngài đã thăm giáo họ Hoàng Xá ,và người nói ( Anh chị em hãy vững lòng giữ đạo và sốt sáng cầu nguyện )

cùng trong năm 1960 ( canh tý ) Thầy Jos Phạm Đức Triêm sinh ngày 25- 03 - 1918 người trong giáo họ đã tu Dòng Chúa Cứu Thế Hà Nội thầy đã được nhà Dòng cho đi du học ở Nhật Bản (Japan) Thầy đã khấn trọn tại Nagasaki ( Nhật Bản ) Ngày 01 / 05 / 1960 và đã về Việt Nam phục vụ ,cuối cùng đã an nghỉ tại nhà dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn giáo phận Thành Phố Hồ Chí Minh ngày 05 / 06 / 1995 ( ất hợi )

_ Tượng Chúa Giê-Su chịu nạn ( đóng đinh) đã được nhà điêu khắc nổi tiếng trong họ là ông Vinh Sơn Vũ Văn Cận hoàn thành vào mùa chay năm 1965 ( ất tỵ ) ngày nay vẫn dùn kỷ niệm vào ngày thứ sáu tuần thánh hằng năm cùng với tượng Đức Mẹ Bẩy Sự và thánh Gio-an

Xứ Bồng Tiên năm 1968 - 1973 không có cha xứ coi sóc ,thời gian này Tòa Giám Mục Thía Bình quản .Đ.G.M Đinh Đức Trụ người không về làm mục vụ cho xứ được ,nên giáo dân trong xứ phải lên địa phận tham dự lễ và lãnh nhận các bí tích .

Năm 1947 ( giáp dần ) Souer Rosalia Nguyễn Thị Thống ( tức Nghĩa ) đã khấn trọn tại Dòng Maria Nữ Vương Hòa Bình Buôn Ma Thuật tỉnh Đắc Lắc.Đó la Souer thứ ba của giáo họ đã khấn trọn vào đời Đ.G.H Phaolo VI ( 1963 - 1978 ).Đ.G.M Đaminh Đinh Đức TRụ coi địa phận và cha Gio-an Phạm Ngọc Châu coi xứ Bồng Tiên .

Năm 1975 ( ất mão ) về phía nữ giới của giáo họ Hoàng Xá lứa tuổi từ 18 - 30 đã được thành lập vào hội Trung Nữ , và đã nhận Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp làm quan thầy ( bổn mạng ) .Bà quản đầu tiên là bà Maria Phạm Thị Ơn bẩy năm ( 1975 - 1982 )( ông Jos Giá cộng tác ) con số hội viên chị em lúc đó gia nhập là 72 người và đã thêu cờ ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp mang tên hội làm kỷ niệm

_ Từ năm 1976 ( bính thìn ) niên hiệu mới là “ Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam “

Năm 1979 ( kỷ mùi ) cha Jos Đinh Bỉnh thụ phong Giám Mục và làm Giam Mục phó Thái Bình

Năm 1980 (canh thân)giáo họ Hoàng Xá lai thêm một họ tộc nữa là “ Họ Lưu“đó là anh Lưu văn Phú gia nhập họ ( thôn ) 1980 .

Một tổn thương đau xót cho giáo phận Thái Bình đó là năm 1982 ( nhâm tuất ) Đ.G.M Đaminh Đinh Đức Trụ đã từ trần .

Đ.G.M Jos Đinh Bỉnh lên coi sóc giáo phận Thái Bình ( 1979 - 1989 )

NGày 25 - 12 - 1983 ( quý hợi ) ông Vinh Sơn Phạm văn Tần và ông Vinh Sơn Trần văn Tiến đã được Đ.G.M Jos Maria Đinh Bỉnh đã ký sắc tặng khen thưởng vì các vị đã mãn hạn đáng ghi công .

_ Năm 1986 ( bính Dần ) thầy Jos Phạm Xuân Thắng con ông trùm Cố Phạm văn Kim ) sinh tại giáo họ Hoàng Xá người du học tại hải ngoại ( bên Mỹ )đã được thụ phong linh mục ngày ..... đây là một hồng ân Chúa ban cho giáo họ nhà sự kết quả khai hoa lần đầu tiên ,cha tiên phong,là người con họ Phạm của giáo họ được lãnh nhận chức linh mục ,mở màn cho những người tu thân tích đức hướng theo tiếng ơn gọi được thêm vững bền cậy trông

_ Một biến cố về địa chất khu đất thánh đường cũng trong năm 1986 ( bính dần ) Vườn chè bên phía Nam nhà thờ được tran xuống ao hồ làm cho khu đất nội tự được rộng ra 432 m2 bằng một sào hai miếng

Năm 1989 (Kỷ tỵ ) Đ.G.M Jos Maria Đinh Bỉnh từ trần sự tang tóc lại bao trùm trên đầu người tín hữu giáo phận ,một sự tổn thương cho giáo hội ,giáo phận Thái Bình đã trống ngôi vị chủ chăn .Nên Đức Hồng Y Jos TRịnh văn Căn Hà Nội quản địa phận Thái Bình người coi sóc .Nhân dịp ngày 12- 05 - 1989 ( kỷ tỵ ) Đ.H.Y Jos TRịnh văn Căn về làm mục vụ tại xứ Bồng Tiên .Ngài đã vào thăm giáo họ Hoàng Xá ,NGài khuyên “ Anh chị em hãy đoàn kết yêu thương nhau hơn nữa trong Đức Ky-Tô và Đức Mẹ mới được hưởng phúc đời đời ...“

Cùng mốc thời gian năm 1989 ( Kỷ tỵ ) một niềm vui chung của tập thể cũng như cá nhân ,mọi con tim cùng hòa chung một nhịp đập sung sướng đó là : ban nhạc nhẹ của anh em trong giáo họ được thành lập .ông Jos Phạm Ngọc Thạch làm trưởng ban anh em đã nhận Thánh Vinh Sơn lam bổn mạng .Sự kiện này đã đánh giá một sự thăng tiến trong nền văn hóa âm nhạc của giáo họ đưa vào phục vụ Đạo ,Đời mỗi ngày một nâng cao .

Đông hòa nhịp năm 1989 ( Kỷ tỵ ) ban kèn Đồng cũng được khôi phục lại lần thứ ba ,vì bị sao nhãng lui trong dĩ vãng thinh lặng mất 13 đông tàn ( 1976 - 1989 ) thời gian này ( 1989 ) anh em trong giáo họ lại khôi phục lại ,tập luyện để hòa nhịp cùng xã hội ,anh em đã đi thi cấp tỉnh lấy bằng cấp để phục vụ cả Đạo lẫn đời . Nhờ có thầy dậy dỗ anh em chí hướng tập luyện ngày đêm ,nên tiếng kèn lại vang lên trong hi vọng ,như ánh sáng bình minh báo hiệu một mùa xuân đầy hứa hẹn cho giáo họ nhà

_ ( có thực mới vực được đạo ) câu ca dao của tiền nhân còn lưu truyền .Thật vậy có kinh tế ( tiền tài ) bộ mặt văn hóa của giáo họ mới được phát huy .Vậy năm 1989 ( kỷ tỵ ) ban thanh niên lao công của giáo họ được thành lập .ông Đaminh Phạm ngọ Hiền và ông Jos Phạm văn Triều trưởng ban đầu tiên rồi đến ông Jos Nguyễn văn Văn ....Truy những năm đầu tiên còn đầy khó khăn nhưnganh em cũng mua được củ phát điện cho giáo họ và kết hợp với ban Trung Nữ cùng giáo họ đã mua được máy nổ Ba - lan để xay xát gạo ,máy xay xát đã có từ năm đó 1989 ( kỷ tỵ )

Ngày 08-09-1990 ( canh ngọ ) Đ.G.M Phanxicô Nguyễn văn Sang ,Người về cha thăm xứ Jo-an Phạm ngọc Châu đồng thời vào năm giáo họ Hoàng Xá ,đang lúc chầu thánh thể kính Đức Trinh Nữ Maria sinh nhật quan thầy ( bổn mạng ) giáo họ .Ngài đã vào quỳ giữa lòng nhà thờ để viêng thánh thể một cách sốt sáng ,rồi ngài huấn dụ giáo dân đôi lời :

: Anh chị em Chầu Thánh Thể mừng kính sinh nhật Đức Mẹ là sự đẹp lòng Chúa lắm lắm .... với sự nhiệt tình của anh chị em đón tiếp cha , cha cám ơn chúng con ,xin Chúa Ki - tô Thánh Thể qua Đức TRinh Nữ Maria sinh nhật quan thầy giáo họ xin ban cho chúng con mọi ơn lành hồn xác trong tình thương yêu . . . . khi nào cha được về coi sóc Địa phận cha sẽ nói chuyện với chúng con nhiều hơn . . .“

Những tia nắng ấm áp mùa xuân lại tràn trề gieo trên đất giáo phạn Thái Bình ,lòng người tín hữu nơi đây lại ấm lên trong hy vọng ,vì mùa đông lạnh giá đã qua .Đó là ngày 05 - 02 - 1991 ( Tân Mùi ) Đ.G.M Phanxicô Nguyễn văn Sang đã chính thức về coi địa phận Thái Bình .Cha Phê- Rô Nguyễn kiêm Toàn coi xứ Bông Tiên ( 1992 - 2993 ) Năm 1992 ( Nhâm thân ) cha Phê - rô Nguyễn kiêm Toàn đã ký giấy đẹ đơn lên Đ.G.M Phanxicô Nguyễn văn Sang xin xây dựng ngôi thánh đường thứ tư của giáo họ Hoàng Xá .Cùng năm 1992 ( Nhâm thân ) hội Tôn Nữ Vương Trái Tim Đức Mẹ trong các gia đình trong giáo họ đã được thực hiện ,một niềm sùng kính, cậy trông , phó thác và hiến dâng cho Đức Mẹ mọi người ,mọi vật chất để Đức Mẹ che chở càu giúp đó là việc rất cần thiết cho mọi tín hữu mọi gia đình .Thì nay đã được ông Jos Nguyễn như Hiệp (xóm III ) đưa về sùng kính tôn Tôn Vương Trái Tim Đức Mẹ tại giáo họ trong các gia đình . Cùng thời gian năm 1992 ( nhâm thân ) một việc lớn đáng ghi nhớ nữa là : ngòi kinh (con mương ) từ đường huyện (đường 220b ) chạy vòng qua tha ma vào Hồ Đông tên gọi là Ngòi Kinh mà ca đoàn Vinh Sơn trong giáo họ đang sử dụng nay được di chuyển 73 ngôi mộ ra nghĩa địa quy đồng cát táng .và ngòi Kinh được sửa lại thành Hồ to với diện tích là 2230 m2 ( 6 sào 1 miếng 9 ) .Đến năm 1994 ( giáp tuất đưa vào giáo họ sử dụng thành tên gọi la Hồ Kinh

Năm 1993 - 1994 cha Vinh Sơn Vũ Văn Ruyệt coi xứ Bồng Tiên

Ngày 25 - 02 - 1993 ( quý dậu ) Cha Vinh Sơn Vũ văn Ruyệt ,ban chấp hành và cộng đoàn giáo họ Hoàng Xá đã gửi đơn lên các cấp chính quyền xin làm nhà thờ thứ tư, vì nhà thờ thứ ba của giáo họ Hoàng Xá không đủ dung nạp được số lượng tín hữu hiện có . . .

Giáo xứ Bồng Tiên cha Đaminh Phạm Quang Trung coi từ năm 1994 ( giáp tuất ) . . . .

Ngày 30 - 06 - 1994 ( giáp tuất ) thầy Jos Phạm Đức Tuân ( con cố Jos Phạm Đức Tốn ) là hoa quả dâng chúa của giáo họ là linh mục thứ hai của họ Phạm đã được Chúa chọn làm Linh Mục ,Ngài đã thụ phong Linh Mục tại Cái - Răng Nam Bộ

Cũng trong năm 1994 ( giáp tuất ) hội con Đức Mẹ được thành lập ( mang tên hội Ca-mê-Lô ) bà Quản Thuận đầu tiên

Bao con tim mong mỏi chờ đợi ,cùng chung ,một nhịp đập khát khao xây dựng nhà thơ của người tín hữu họ Hoàng Xá nay đã thành sự thực trong toại nguyện .Đó là ngày 26 - 11 - 1994 ( giáp tuất ) cha xứ Đaminh Phạm Quang Trung đã long trọng làm lễ khởi công xây dựng nhà thờ thứ tư của giáo họ Hoàng Xá .Thuộc triều đại Đ.G.H Joan Phaolô II .Đ.G.M Phanxicô NGuyễn văn Sang coi giáo phận Thái Bình .Đời ông TRùm Jos Nguyễn văn Chấn ,Ông Trùm Jos Phạm Ngọc Thạch ( chủ tài khoản ) đồng thời cũng được sự cộng lực của ông Jos Nguyễn văn Bài ( kỹ Thuật Trưởng ),ông Jos Phạm văn Quyển ( đồng kỹ thuật ) ,ông Jos Phạm văn Nhì ( đồng kỹ thuật ) và các ban hệ khác được bầu ra để làm thành ngôi Thánh Đường thứ tư của giao họ nhà Ngày 08 - 12 - 1994 ( giáp tuất ) ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội .

Đ.G.M Phanxicô Nguyễn văn Sang đã cùng về với cha xứ ,các quý cha tong giáo phận dâng lễ đồng tế và đặt viên đá góc tường nhà thờ thứ tư của giáo họ Hoàng Xá .

Trải qua những ngày tháng xây dựng ngôi Thánh Đường thứ tư của giáo họ cũng gặp nhiều mưa gió ,khó khăn về tinh thần,vật chất tưởng chừng không thể vượt qua được .Nhưng với lòng cậy trông vững vàng ,cầu xin tha thiết Chúa đã an bài định đoạt tuy công trình bị tạm dừng vào ngày 18 - 08 - 1996 (bính tý ) thời gian thi công là 1 năm 8 tháng 23 ngày nhưng cũng đưa vào sử dụng hằng ngày với kích thước như sau :

chiều dài 44 m

chiều rộng 16 m

Tổng diện tích 704 m2chuwa có tháp và bức cuối .

Này 08 - 09 - 1996 ( bính tý ) cha xứ Đaminh Phạm Quang TRung cùng giáo họ nhân lễ quan thầy đã long trọng tổ chức lễ tạ ơn Chúa Kinh Sinh Nhật Đức Trinh Nữ Maria quan thầy để cùng nhau mừng công ( vì nhà thờ chưa hoàn tất nên không có cắt băng tiệc mừng đã được kéo dài từ ngày 02- 02 đến 08 - 09 - 1996 )

NGay 15 - 09 - 1996 ( bính tý ) thầy Jos Phạm đức Hạnh ( con cố Jos Phạm đức Tốn ) thầy đã khấn lần đầu tại Dòng Thánh Gia Long - Xuyên

Ngày 21 - 01 - 1998 ( mậu dần ) công trinh bờ Hò Đông phía trong được khởi công xây ,để cho phong cảnh khu nội tự thêm văn minh đẹp đẽ khang trang hơn .

Công trình nhà Chúa ( ngôi Thánh Đường ) bị tạm dừng thi công từ ngày 18 - 08 - 1996 ( mậu dần ) thời gian dán đoạn nghỉ mất một năm 6 tháng 25 ngày , cuối nhà thờ phải che Phên Nứa ,Tre để tránh mưa gió . . . Nhưng ơn Chúa thương đến ngày 25 - 03 - 1998 ( mậu dần ) giáo họ lại khởi công xây tiếp một gian nhà thờ ,làm Sàn hát và hai cây tháp chuông cùng b .....

Nguồn : Website Giáo xứ Hoàng Xá