Nhà thờ Mong Thọ

Lược sử Giáo xứ Mong Thọ

Nhà thờ Giáo Xứ Mong Thọ thuộc ấp Phước Lợi, xã Mong Thọ B, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang Bổn Mạng Nhà Thờ. Ngày 7/10- lễ kính Đức Mẹ Mân Côi.

1. Lịch Sử hình thành

Khởi đầu là họ nhánh “Chung Sư” (sau này đổi tên là Mong Thọ). Từ năm 1920 thuộc giáo xứ Rạch Giá do Cha Emille Dalle thành lập. Từ năm 1958 chính thức trở thành Giáo xứ, và cha sở tiên khởi là cha Phêrô Mai Linh Nguỳ, sắc ban do ĐC Phaolô Nguyễn Văn Bình.

2. Địa giới hiện nay

Gồm 3 xã: Mong Thọ B, Thạnh Lộc, Giục Tượng. Thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang

3. Số tín hữu

Khoảng 2850 người- bao gồm dân tộc Kinh, Khmer, Hoa.

4. Cơ Sở Mục Vụ

- Nhà Thờ ban đầu bằng tre lá tại bờ rạch Chung Sư, kế đến được dời về Ấp Phước Lợi. Năm 1936 nhà thờ được Cha Emille Dalle thay bằng khung tiền chế. Năm 1989, thời Cha sở Phaolô Phạm Minh Trý giáo xứ xây nhà thờ mới như hiện nay.

- Nhà Xứ được Cha Sở Phêrô Mai Linh Nguỳ và Cha Phêrô Nguyễn Đức Thiêm xây tạm, Cha Phaolô Phạm Minh Trý xây mới lại vào năm 1992, Cha cũng xây mới nhà cho nữ tu và cơ sở giữ trẻ vào năm 1998.

- Năm 1996, Cha Phaolô Phạm Minh Trý mua thêm đất ở Ấp Hoà An để xin mở Họ nhánh.

- Năm 2004, giáo xứ xây Trung Tâm Mục Vụ Tin Mừng.

- Cha Phaolô Phạm Minh Trý đã mở rộng và tôn tạo nghĩa trang cho ba Giáo Xứ : Mong Thọ, Rạch Sỏi, Rạch Giá, cùng mua 31 công ruộng cho nhà thờ canh tác.

5. Các linh mục phục vụ

- Emille Dalle (1920- 1945)
- Phêrô Lê Uy Phuông (1946- 1956)
- Phêrô Nguyễn Phước Rơi (1956- 1958)
- Phêrô Mai Linh Nguỳ (1958- 1968)
- Phêrô Nguyễn Văn Liêu (1968- 1971)
- Giuse Đinh Thanh Tâm (1971- 1973)
- Phêrô Nguyễn Đức Thiêm (1973- 1975)
- Tôma Đỗ Thanh Hà (1975- 1976)
- Phaolô Phạm Minh Trý (1976- 2006)
--- Cha phó Đaminh Nguyễn Văn Mạnh (2003- 2005)
- Đaminh Nguyễn Văn Thược (2006 – 2008)
- Gioan Kim Khẩu Nguyễn Văn Hinh (2008 –2019)
--- Cha phó Giêrônimô Maria Nguyễn Trung Cương (2014- 2018)
--- Cha phó Phaolô Maria Nguyễn Minh Thức (2018-2019)
- Phaolô Nguyễn Đức Thiện (2019- nay)

6. Nữ Tu phục vụ

Từ năm 1958 tới nay có các nữ tu dòng Chúa Quan Phòng phục vụ.

7. Kinh tế – Xã hội

Đây là vùng đa sắc tộc, đa tôn giáo, là xứ truyền giáo. ¾ là nông dân, ¼ là tiểu thương, thợ , cán bộ, công nhân viên.

8. Tình hình sống đạo

- Đa số giáo dân sống đạo tốt lành – nhưng còn nhiều gia đình rối.

- Giáo xứ đang có các đoàn thể sinh hoạt đạo đời như: Lêgiô Mariae, Cursillo, Huynh Đệ Chúa Quan Phòng, Lòng Thương Xót, Gia Đình Phạt Tạ Thánh Tâm.

.................

GIÁO XỨ MÔNG THỌ

ĐÔI NÉT HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

I- MỘT THOÁNG XƯA VÀ NAY

Để nhắc nhớ những thành quả mà Giáo Xứ có được như hôm nay, chúng ta cùng nhau trở về quá khứ và dừng chân ở khoảng đầu thế kỷ 20. Một vùng đất hoang vu, cây cối rậm rạp, cư dân thưa thớt, hay đúng hơn, chỉ có những dấu chân vãng lai, lướt nhanh trên những lối mòn nhỏ hẹp. Có người đến rồi đi, nhưng có một nhóm người, không hiểu vì sao, hay họ đã định hướng đựơc cuộc sống và dừng chân cắm lều trại, bên cạnh con rạch tự nhiên, mà người dân tộc ở đây quen gọi là Rạch Chung Cà Xây. Nơi này, nằm ở phía đông, cách Rạch Giá khoảng mười hai kilômét đường chim bay. Lúc đó Giáo Xứ Rạch Giá được dẫn dắt bởi cha Emille Dalle thuộc hội Thừa sai Paris. Với tinh thần truyền giáo sẵn có trong tâm huyết, cha không chỉ thu mình trong ốc đảo nhà thờ Rạch Giá, nhưng Cha đã hy sinh lặn lội mang lương thực là lời Chúa, đến gõ cửa từng tâm hồn thành lập thêm Họ Đạo. Niềm vui chưa trọn vẹn, chiến tranh lan rộng, ngay cả ngôi nhà thờ thân thương cũng được trưng dụng làm đồn bót. Giáo dân hoang mang sơ tán, tinh thần dao động, thăng trầm theo thế sự.

Sau cơn mưa trời lại sáng, chiến cuộc lùi xa, trả lại bình yên cho xóm đạo. Dân cư những nơi khác gặp khó khăn, đã hội tụ về đây sinh sống lập nghiệp ngày một đông thêm. Giáo Xứ Mông Thọ, đón nhận Đức Mẹ Mân Côi làm Bổn Mạng, hàng năm cứ khoảng Chúa Nhật đầu tháng 10 lễ kính trọng thể Mẹ, Giáo Xứ tổ chức Chầu Thánh Thể, thay cho Giáo Phận. Thánh đường Mẹ Mân Côi Mông Thọ toạ lạc cạnh quốc lộ 80, thuộc Ấp Phước Lợi, Xã Mông Thọ B, giáo dân cư ngụ rải rác trong các Xã : Mông Thọ, Mông Thọ A, Mông Thọ B, Giục Tượng, Thạnh Lộc và một số ít ỡ Xã Thạnh Trị thuộc Huyện Tân Hiệp. Đa số sinh sống bằng nghề nông, đánh bắt thuỷ hải sản và nghề tự do khác.

Tạ ơn Chúa, Mẹ Mân Côi và các Thánh Tử Đạo Việt Nam. Các mục tử kế tiếp được bổ nhiệm về phục vụ, với sự giúp đỡ của các nữ tu dòng Chúa Quan Phòng, quý chức trong Hội Đồng Mục Vụ, hoặc các ban Điều Hành Giáo Khu qua các nhiệm kỳ, quý đoàn thể, cùng sự hợp nhất của toàn thể giáo dân. Để có những sinh hoạt điều hoà, những bước phát triển tốt đời đẹp đạo, Giáo Xứ Mông Thọ đã phải trải qua những chặng đường dài, đầy cam go và thử thách.

II- NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN

A.- GIAI ĐOẠN SƠ KHỞI : 1920-1945

1. Hình thành Họ lẻ Mông Thọ.

Năm 1916, cha Emille Dalle, được bổ nhiệm vể cai quản Giáo Xứ Rạch Giá. Ngài hướng tâm thành lập các họ lẻ như: Tân Hội, Tràm Chẹt, Rọc Lá, Thứ 9. Thoạt đầu, Ngài mở rộng về phía kinh nước mặn. Riêng kinh nước mặn nối dài đến Rạch Chung Cà Xây có khoảng 10 gia đình khi tham dự thánh lễ phải vượt 12 km đường mòn, đến nhà thờ Rạch Giá.

Năm 1920: cảm thông nỗi cơ cực của những người tin yêu Chúa, và nhận thấy có một số gia đình có chiều hướng muốn gia nhập đạo Công Giáo, cũng như để tránh cho giáo dân, đỡ phải vất vả đi xa, với tâm niệm “Một người vì mọi người”, cha Dalle cùng những người tại đây, dựng căn nhà lá và đặt cây thánh giá ở trên. Hình ảnh họ đạo được thành hình, lời Chúa bám rễ, mọc lên từ đó. Trong cuộc truyền giáo này, còn có sự phụ giúp của cha phó Nguyễn Trung Quân. Các ngài đã mở thêm một điểm truyền giáo nữa cũng bằng cây lá, nhà thờ Chung Sư mới ở ven lộ đá, cách Rạch Giá khoảng 13 km theo đường mới mở. Điểm này hoang hoá nhiều. Cha Dalle vận động bà con khai phá thêm đất làm ruộng, nâng thu nhập cho gia đình. Riêng đất ruộng nhà thờ đã có 1714 công, canh tác để gây quỹ nhà chung.

Năm 1930, giáo dân có khoảng 30 gia đình. Nhận thấy việc lui tới truyền giáo ở hai điểm không thuận lợi. Cha đã quyết định dời nhà thờ tạm ban đầu về Chung Sư mới và đổi tên là nhà thờ Mông Thọ, theo tên hành chánh của làng, điểm này cố định cho tới bây giờ. Năm 1931, có các thầy về đây phụ giúp dạy giáo lý. Đặc biệt là thầy Phêrô Lê Uy Phuông, đã thụ phong linh mục và trở lại phục vụ họ đạo Mông Thọ.

2. Họ lẻ Mông Thọ vẫn chỉ là điểm đến:

Năm 1938, căn nhà thờ nhỏ, đã không còn đủ độ an toàn, cha Dalle vận động giáo dân đắp nền và dựng mới ngôi Thánh Đường nhưng cũng chỉ đơn sơ bằng cây lá.

B.- GIAI ĐOẠN CHIẾN TRANH LOẠN LẠC: 1945-1975

1. Mông Thọ chuyển mình trong xã hội xáo trộn.

Năm 1947, quân Pháp chốt nhiều cứ điểm dọc trục lộ, ngay cả nhà thờ Mông Thọ, cũng bị làm chốt chiến đấu. Giáo dân hoang mang, bỏ nhà cửa, tản cư đi nơi khác. Họ đạo gần như bị xoá sổ, một ít lâu sau, được sự bênh vực của giáo quyền, Pháp đã xây đồn bốt ở mé sông, trả lại nhà thờ cho họ đạo.

Năm 1949, có một số giáo dân về tạm trú ở họ đạo Mông Thọ từ Rạch Đùng, Núi Trầu. Năm 1954, cha Phêrô Lê Uy Phuông đi vận động bà con giáo dân, đến Mông Thọ sinh sống lập nghiệp và cùng nhau phát triển họ đạo.

Năm 1956-1958, cha Phaolô Nguyễn Phước Rơi thường lui tới phục vụ Họ Đạo Mông Thọ.

2. Mông Thọ vươn mình thành Giáo Xứ.

Năm 1958, Đức Cha Phaolô Nguyễn Văn Bình, chính thức thành lập Giáo Xứ Mông Thọ với cha Phêrô Mai Linh Nguỳ (1958-1968) là Cha Sở tiên khởi.

Năm 1959, có thêm một số giáo dân ở vùng sâu về cư trú tại Giáo Xứ Mông Thọ. Năm 1960, khi Tòa thánh Thành lập Giáo Phận Long Xuyên, Giáo Xứ Mông Thọ trực thuộc Giáo Phận mới.

Năm 1968-1970, Mông Thọ vắng bóng cha Sở, nhưng vẫn được cha Phêrô Nguyễn Văn Liêu lui tới phục vụ. Ngoài ra, các cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Thượng Uyển, Phaolô Nguyễn Văn Lịch, Giuse Đinh Viết Bính cũng thay phiên đến dâng thánh lễ và ban bí tích.

Năm 1972-1973, cha Giuse Đinh Thanh Tâm, được sai về làm chánh xứ Mông Thọ.

Năm 1973-1975, cha Phêrô Nguyễn Đức Thiêm về tiếp nhận Giáo Xứ.

C. GIAI ĐOẠN PHỤC HƯNG SAU 1975: (Từ 1975-2000)

1. Giáo Xứ Mông Thọ tồn tại sau cơn thử thách:

Năm 1975-1976 cha Thomas Đỗ Thanh Hà về phục vụ Giáo Xứ, qua thời gian ngắn, cha sở và giáo dân đã gặp nhiều vất vả. Ngày 20-06-1976, cha Phaolô Phạm Minh Trý về tiếp nhận Giáo Xứ Mông Thọ. Với lòng nhiệt thành và hăng say của một linh mục trẻ, ngài tiếp tục công việc của cha Thomas Hà đang thực thi.

Tháng 10-1989, nhà thờ cũ có nguy cơ sập đổ, cha sở cùng giáo dân chung tay xây dựng nhà thờ mới và đã thánh hiến nhà thờ ngày 27-02-1992. Ngày 15-08-1992, khánh thành Đài Đức Mẹ, ở vị trí mới, ngay cạnh cổng, đi vào nhà thờ. Ngày 24-11-1992, hoàn thành đài các Thánh Tử Đạo. Năm 1993, xây dựng nhà xứ. Năm 1994, Giáo Xứ mua lô đất ở ấp Hoà An, Mông Thọ dự trù xin phép lập giáo họ sau này. Năm 1997, nâng cấp nhà ở cho các nữ tu và nhà dạy giáo lý.

2. Về đời sống tinh thần:

Sau 1985 và những năm tiếp theo, nhiều chỉ thị đường lối mở rộng thông thoáng hơn. Khoảng đầu thập niên 90, một số giáo dân từ miền bắc, từ các xứ đạo trong tỉnh về cư trú tại Mông Thọ. Vì là điểm truyền giáo, số tân tòng, trong đó những người lập gia đình với người công giáo một số gia đình cảm nhận và tin theo cũng tăng dần. Đời sống hôn nhân gia đình được chú trọng, sinh hoạt giáo xứ khởi sắc.

3. Những hoạt động từ thiện xã hội.

Cha sở và Hội Đồng Mục Vụ, thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo ngay tại giáo xứ, cho vay vốn xoay vòng từng năm, khuyến khích khen thưởng học sinh, sinh viên nghèo hiếu học trong khu vực. Thăm viếng người già yếu, bệnh tật, xem xét phát gạo cho đồng bào nghèo, giúp làng trẻ mồ côi và viện dưỡng lão Tỉnh Kiên Giang.

D. GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN 2000-2011

Đầu năm 2004, cha Phaolô Phạm Minh Trý, được Đức Cha đặt làm quản hạt Rạch Giá. Giáo hạt cần có nơi tập huấn các đoàn thể. Cha Phaolô đã xây dựng Trung Tâm Mục Vụ của Giáo Hạt Rạch Giá tại Giáo xứ Mong Thọ. Trung Tâm này đã được Đức Cha Giuse Trần Xuân Tiếu khánh thành ngày 11-08-2004, làm nơi sinh hoạt cho giáo xứ Mong Thọ và cho cả giáo hạt Rạch Giá nữa.

Cuối năm 2005, vì lý do mục vụ, cha Phaolô Trý được chuyển đổi ra giáo xứ Rạch Giá. Ngày 12-02-2006, giáo phận bổ nhiệm cha Đaminh Nguyễn Văn Thược làm chánh xứ Mông Thọ. Nhận nhiệm sở mới, tất cả đều xa lạ, nhưng với Cha thì không ngỡ ngàng, với tài linh hoạt, phong phú trong tổ chức, ngài bắt tay ngay trong công việc thường nhật, củng cố nền tảng sẵn có, phát huy tinh thần sống đạo, cổ động việc đọc kinh cầu nguyện.

Ngoài ra, Giáo Xứ Mông Thọ còn được đón tiếp cha cố Đaminh Nguyễn Văn Thản đến nghỉ hưu tại đây. Việc làm âm thầm thay lời nói của cha Sở như một tấm gương cho mỗi gia đình giáo dân, về lòng hiếu thão, bổn phận của con cái, đối với ông bà, cha mẹ. Đến năm 2008, cha Gioakim Nguyễn Văn Hinh về làm cha sở thay thế cha Thược cho đến nay.

1. Tình hình chung về tổ chức và đời sống giáo xứ

Hiện nay Giáo Xứ Mông Thọ có 697 hộ, gồm 2860 giáo dân, cư ngụ rải rác trên địa bàn 6 xã. Giáo Xứ chia thành 9 khu, dưới sự điều hành chung của cha Sở và Hội Đồng Mục Vụ. Mỗi khu đều đón nhận một thánh bổn mạng, và giáo khu sẽ mừng kính theo lịch công giáo đã chỉ dẫn.

2. Những sinh hoạt tại trung tâm mục vụ.

Nhân dịp khai trương và khánh thành, trong 2 ngày 10 và 11-08-2004, Trung Tâm Mục Vụ đã hội tụ các Linh Mục trong hạt và 67 vị đại diện Hội Đồng Mục Vụ của 25 xứ, lần đầu tiên tĩnh tâm tại đây dưới sự dẫn dắt của 2 Đức Giám Mục Giáo Phận Long Xuyên. Và tiếp đó là hàng loạt các buổi thường huấn Giáo Lý Viên, Hiền Mẫu, Hội Đồng Mục Vụ giáo xứ, các buổi giao lưu giữa 2 hạt Rạch Giá và Tân Hiệp.

Danh sách quý Cha đã phục vụ Giáo Xứ Mông Thọ:

1-Cha Emille Dalle 1920-1945.
2-Cha Phêrô Lê Uy Phuông 1946-1956.
3-Cha Phêrô Nguyễn Phước Rơi 1956-1958.
4-Cha Phêrô Mai Linh Nguỳ 1958-1968: cha sở tiên khởi
5-Cha Phêrô Nguyễn Văn Liêu 1968-1971.
6- Cha Giuse Đinh Thanh Tâm 1971-1973.
7-Cha Phêrô Nguyễn Đức Thiêm 1973-1975.
8-Cha Thomas Đỗ Thanh Hà 1975-1976.
9-Cha Phaolô Phạm Minh Trí 1976-2005.
10-Cha Đaminh Nguyễn Văn Thược 2006-2008.
11-Cha Gioachim Nguyễn Văn Hinh 2008-nay.

* Quý Cha phục vụ bán thời gian:

1. Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Thượng Uyển.
2. Cha Giuse Đinh Viết Bính.
3. Cha Phanxicô Xaviê Đoàn Thái Đức.
4. Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Phương Nam.
5. Cha Antôn Nguyễn Minh Chương.