Nhà thờ Trung Quán

GIÁO XỨ TRUNG QUÁN

THÔNG TIN CHUNG

– Thành lập: 1923
– Quan thầy:
– Địa giới: Trung Quán là giáo xứ nằm ở ngã ba sông Nhật Lệ, nơi hai nhánh sông Long Đại và Kiến Giang gặp nhau. Nơi đây thuộc xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh, một vùng sơn thủy hữu tình và là một giáo xứ có bề dày lịch sử lâu đời.
– Trụ sở: Giáo họ Trung Quán
– Địa chỉ: Xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình
– Linh mục quản xứ hiện tại: Phêrô Nguyễn Hữu Sáng, CM
– Các giáo họ: Trung Quán
– Tổng số giáo dân hiện nay: 506
– Các sở dòng:

LỊCH SỬ GIÁO XỨ

NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

Trung Quán là giáo xứ nằm ở ngã ba sông Nhật Lệ, nơi hai nhánh sông Long Đại và Kiến Giang gặp nhau. Nơi đây thuộc xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh, một vùng sơn thủy hữu tình và là một giáo xứ có bề dày lịch sử lâu đời. Trải qua bao thăng trầm chiến cuộc, bao cấm cách, gian lao, quê hương thánh Tôma Trần Văn Thiện (1820-1838) vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ.

Vào cuối thế kỉ XVII, giáo phận Đàng Trong được Đức Cha Phanxicô Pérez (1687-1728) cai quản. Ngài là vị giám mục thứ 4 sau các Đức Cha Lambert, Mahot và Duchesne. Năm 1691, ngài lập tòa tại Phủ Cam, qua năm 1693, Đức cha đi kinh lược và ban phép Thêm Sức cho giáo dân hai tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình, có cha Lorensô Lâu tháp tùng. Bản tường trình gửi Giám Mục Laneau vào ngày 7/2/1693 có đề cập đến việc Đức Cha Pérez ở lại Trung Quán 2 ngày, rửa tội 6 người, làm phép hôn phối cho một cặp vợ chồng, ban phép Thêm Sức cho 126 người.

Lịch sử còn ghi lại rằng năm 1676, cha De Courtaulin đã tới Dinh Mười, được quan Chưởng Cơ đón rước và tổ chức liên hoan. Có giáo dân các họ Đại Phong, Trung Quán, Dinh Mười, và Tam Tòa ca hát bài đạo cho quan quân và lương dân nghe. Như vậy, Giáo xứ Trung Quán đã ra đời trước năm 1676, và có thể đã được các cha dòng Tên truyền giáo và mở đạo tại họ này.

Được biết đến năm 1690, cha Lôrensô Lâu được bề trên đặt coi sóc hai giáo đoàn Quảng Trị và Quảng Bình. Trong báo cáo đệ trình Tòa Thánh, Cha cho biết năm 1692 ngài có tới thăm các họ Đại Phong, Dinh Mười, Đồng Hới và Trung Quán. Vào ngày 7/02/1694, cha Lôrensô Lâu lại gởi báo cáo cho Hội Truyền Bá (Propagande) theo đó tỉnh Quảng Bình và Dinh Ngói có 24 họ đạo mà họ Trung Quán có 140 giáo dân. Như vậy, căn cứ vào văn khố Tòa Thánh, các báo cáo của Cha Courtaulin, và Lôrensô, giáo xứ Trung Quán đã có từ cuối thế kỉ XVII.

Tuy nhiên, phải đến năm 1923, giáo xứ Trung Quán chính thức được thành lập. Cha Phaolô Nguyễn Văn Hiển là vị linh mục quản xứ tiên khởi, ngài đã thành lập thêm một số giáo họ: Hữu Niên, Hiển Lộc; Hiển Vinh và một số họ lân cận. Ngài đã hết sức lo lắng mua gỗ, vật liệu, rước thợ Quảng Trị về đúc gạch để xây dựng nhà thờ. Giữa lúc công việc còn dỡ dang thì ngài lâm bệnh và mất tại Trung Quán. Cha Phaolô Trần Bá Úy tiếp quản giáo xứ (1930) và cha Mừng về làm phó xứ tại đây. Công việc xây dựng được tiếp tục. Tháng 9 năm 1938 công trình hoàn tất với ngôi nhà nguyện bằng gỗ lợp ngói khang trang gồm 7 vài 8 gian và một cung thánh.Ngài cũng xây dựng các công trình khác như nhà xứ, trường giáo lý, lăng kính thánh Tôma Thiện; nhà dòng Mến Thánh Giá, cô nhi viện và nhà thờ các giáo họ Trần Xá và Hiển Vinh.

Từ năm 1935-1951, giáo xứ được các cha sau đây coi sóc: cha Nguyễn Bá Hộ, cha Philiphê Nguyễn Như Danh, cha Hiêrônimô Nguyễn Văn Lục. Sau năm 1954, Trung Quán, một giáo xứ rất sầm uất, chỉ còn lại vỏn vẹn chưa đầy 40 hộ toàn ông bà già yếu, tật nguyền. Tháng 3/1955, Cha GB. Lương Văn Thế được bề trên bổ nhiệm về làm quản xứ Trung Quán, tuy tuổi già sức yếu nhưng ngài đã dùng hết sức lực và trí tuệ còn lại của tuổi đời để khắc phục và phát triển giáo xứ. Năm 1962, cha Thế qua đời, giáo xứ một lần nữa vắng bóng mục tử. Trong thời gian 1962-1968, một đôi lần có cha Antôn Trần Quang Nghiêm, ở Tam Tòa về dâng thánh lễ. Năm 1968, nhà thờ bị bom Mỹ đánh hư hỏng nặng, giáo dân không còn chỗ để đọc kinh phải tu bổ lại hai gian nhà xứ để sớm hôm nguyện cầu.

Một thời gian dài sau chiến tranh, giáo dân giáo xứ Trung Quán vẫn kiên trì và sống chứng tá niềm tin của mình một cách mãnh liệt. Hàng năm, họ vẫn đi đến các giáo xứ như Phủ Cam (Huế), Văn Phú hay các giáo xứ lân cận để xưng tội, tham dự các thánh lễ trọng trong năm. Họ tổ chức cho các em đến các giáo xứ để học giáo lý và xưng tội rước lễ lần đầu. Ngọn lửa đức tin nơi giáo dân Trung Quán vẫn được Chúa Thánh Thần đốt cháy âm ỉ dù qua bao tháng ngày dù thiếu vắng linh mục.

Từ năm 1997, cha Phêrô Nguyễn Bình Yên, quản xứ Văn Phú vào kiêm nhiệm giáo xứ Trung Quán và các giáo họ Bình Thôn, Phúc Tín, Hoành Phổ. Vì đường xa nên ngài cũng chỉ vào dâng thánh lễ ở đây một năm vài lần. Khó khăn đó dần được giải quyết với sự kiện sát nhập các giáo xứ còn lại phía nam sông Gianh thuộc Giáo phận Huế vào Giáo phận Vinh vào năm 2005. Tháng 12/2006, linh mục Phêrô Lê Thanh Hồng được trao nhiệm vụ coi sóc Sen Bàng và các giáo xứ lân cận. Từ đây, mỗi tháng đều có một thánh lễ được dâng tại Trung Quán, các ban ngành được củng cố và đi vào hoạt động.

Ngày 23/3/2009, dưới sự chứng kiến của các giám mục hai giáo phận và đại diện chính quyền; Đức Cha Cao Đình Thuyên đã trao quyết định khôi phục hai giáo xứ Phúc Tín và Trung Quán và bằng sai bổ nhiệm cha Phêrô Lê Thanh Hồng coi sóc các giáo xứ phía nam Sông Gianh, Quảng Bình. Như nấm gặp cơn mưa, giáo dân trong các giáo xứ này đã tăng lên một cách đáng kể, lâu nay họ không có linh mục coi sóc dạy dỗ nên việc thờ phượng xem ra xao nhãng thì nay họ hối thúc nhau đến với thánh lễ, hợp thức hóa hôn nhân và lãnh nhận các bí tích. Năm 2010, cha Phaolô Nguyễn Chí Thiện được cắt đặt để về quản xứ Trung Quán và các giáo xứ lân cận là Hoành Phổ, Bình Thôn, Phúc Tín. Từ đây, cha con bắt tay vào xây dựng giáo xứ và đời sống đức tin mỗi ngày.

Số giáo dân hiện nay của giáo xứ Trung Quán là 506 người. Hàng năm, số trở lại đạo vẫn gia tăng. Tuy nhiên, vẫn còn đó rất nhiều việc phải làm để xây dựng giáo xứ, vẫn còn đó bao nỗi trăn trở của bề trên giáo phận cũng như vị chủ chăn của giáo xứ nơi vùng địa đầu này. Mong sao Trung Quán vẫn luôn giữ mãi niềm tin mà họ đã có qua bao thế hệ, để đón ngày trở về reo vui trong ánh sáng niềm tin và hạnh phúc dâng trào.

…

VIDEO - HÌNH ẢNH

ĐƯỜNG ĐẾN GIÁO XỨ

TIN BÀI LIÊN QUAN